Thema: Naschoolse activiteiten

Lezingen 9e Jaarcongres Brede School

11 november 2013

Tijdens het 9e Jaarcongres Brede School gaven een aantal inspirerende sprekers een inleiding over brede scholen. Onder andere Robert-Jan Simons, Hanno van Keulen, Anne van der Kooi en Job van Velsen namen het woord.

Robert-Jan Simons
Robert-Jan Simons, hoogleraar didactiek in digitale context aan de Universiteit van Utrecht, benadrukte in zijn verhaal het nut van leren. Met een duidelijke rekensom, die gebaseerd was op wetenschappelijk onderzoek, toonde hij aan dat een kinderbrein slechts 6,25 procent van alle informatie die het ontvangt, op de juiste manier kan toepassen. “Er gaat dus heel veel verloren.” Vervolgens haalde Simons een wetenschappelijk onderzoek aan waaruit is gebleken dat het ophalen van reeds opgedane kennis een beter is om informatie aan te leren, dan dezelfde informatie continu te herhalen. En het meest opvallend, mensen hebben meer vertrouwen in informatie herhalen dan ophalen. 

Volgens Simons moet het onderwijs aanzetten tot leren. “Leren moet het primaire proces in de brede school zijn, niet onderwijzen. De kwaliteit van het onderwijs staat of valt immers met het leren van de kinderen.” Er zijn volgens Simons vijf manieren van leren: de kunst afkijken, participeren, ontwikkelen, oefenen en kennis verwerven. “Het is belangrijk dat een school aan alle vijf aandacht geeft. Kijk daarbij ook naar verschillen tussen leerlingen en de verdeling tussen formeel en informeel leren.” 

Visie op leren
Iedere school moet volgens de hoogleraar een visie op leren ontwikkelen. “Een visie geeft richting aan de ontwikkeling van kinderen, de school, leraren en het dagelijkse gedrag van docenten. Bovendien is het een bindmiddel in de organisatie en zorgt het voor duidelijkheid naar leerlingen en ouders. Uit onderzoek is overigens gebleken dat scholen die een heldere visie op leren hebben, het beter doen dan anderen.” 

“Een visie op leren ontwikkel je niet zomaar,” zo stelt Simons. “Dit proces neemt zo’n twee tot drie jaar in beslag.” Een visie moet volgens hem aan een aantal eisen voldoen. “Hij moet helder, onderscheidend, omvattend en precies zijn. Bovendien moet de visie gedragen worden door medewerkers, sturing geven aan het gedrag van leraren en docenten en voor iedereen dezelfde betekenis hebben. Daarnaast is het belangrijk dat de visie geworteld is in leertheorieën of de wetenschap.”

Feedback
Tot slot hield Simons een pleidooi voor een betere feedback-cultuur. “Nederland is slecht met feedback. We kunnen geen complimenten ontvangen en bovendien zijn we bang om negatieve feedback te geven. We zijn bang dat mensen ons dan niet meer aardig vinden.” Feedback is echter van levensbelang in het onderwijs. “Leerlingen kunnen veel leren van feedback. Maar dan moeten de leraren wel goede feedback geven. Dat betekent vooral positieve feedback. Maar vergeet de negatieve niet. En bij feedback moet je niet alleen zeggen dat iemand het goed gedaan heeft. Kijk dus niet alleen naar de prestatie, maar ook naar het proces. En laat kinderen elkaar feedback geven. Dat is ook hartstikke goed!”

Wilt u de presentatie van Simons nog eens teruglezen? Klik dan hier

Hanno van Keulen
Hanno van Keulen, hoofd van het Kenniscentrum Talentontwikkeling Wetenschap & Techniek Midden-Nederland en lector aan de Universiteit Utrecht, sprak voornamelijk over techniek- en wetenschapslessen op de basisschool. Toen hij vroeg wie zichzelf technisch vond, stak bijna niemand van de aanwezigen zijn hand op. Maar bij de vraag ‘Wie heeft er wel eens een cake gebakken?’ deed bijna de hele zaal dat. “Jullie zijn allemaal technisch,” concludeerde Van Keulen. “Techniek en wetenschap zijn overal om ons heen.” Hij pakte een glas water en deed net alsof hij deze in de zaal zou leeggooien. De mensen op de eerste rij doken verschrikt weg. “Kijk, natuurkundige wetten hebben jullie geleerd dat je hier nat van kan worden en dat je maar beter weg kunt duiken. Van weer andere natuurkundige wetten hebben jullie geleerd dat als ik vanaf hier een balletje zou gooien, jullie klaar moeten zitten om die bal te vangen. Ook dat is techniek!”

Van Keulen stelt dat brede scholen met uitstek dé plek zijn om technieklessen aan te bieden. “Het is jammer dat dat nu niet gebeurt. Wetenschap en techniek worden niet serieus genomen. Ze worden uitbesteed aan bijvoorbeeld de verlengde schooldag. Maar dat is zonde. Ik vind dat je zo snel mogelijk moet beginnen met wetenschap- en technieklessen. Het liefste al in de wieg.” 

Van Keulen haalde het Techniekpact aan. “Dit plan is door het ministerie ontwikkeld om ervoor te zorgen dat we straks ook nog genoeg loodgieters en andere technische mensen hebben. Maar dan moeten we dat wel serieus aanpakken. Daarbij staat houding op 1. Zorg dat leraren en leerlingen nieuwsgierig zijn naar techniek. Een speciaal lokaal kan daar natuurlijk bij helpen maar is helemaal niet nodig. Het is veel belangrijker dat leraren actiemogelijkheden herkennen. En besef dat je technisch bent!”

Hier vindt u de presentatie van Hanno van Keulen. 

Anne van der Kooi
Anne van der Kooi, lector Brede School aan de Hogeschool Rotterdam, pleitte in zijn toespraak voor nieuwe leercontexten. Hij stelde dat de huidige traditionele klassikale contexten vervangen dienen te worden. In zijn presentatie ‘De brede school als kenniskrachtbron’ benadrukte Van der Kooi dat de het onderwijs meer moet aansluiten bij de kennis die kinderen reeds hebben. Als nieuwe informatie aansluit bij kennis, die een kind (vaak op informele wijze) al heeft opgedaan of verbinding legt met hersenfuncties die goed ontwikkeld zijn, is er sprake van betekenisvol leren. De vraag die we ons volgens Van der Kooi moeten stellen, is of de gangbare onderwijspraktijk wel voldoende aansluit bij de wereld van het kind om het kind. Hij concludeerde dat er voor brede scholen een uitdaging ligt om leercontexten te creëren waarbij dat inderdaad het geval is. Lees hier de toespraak van Anne van der Kooi. 

Job van Velsen
Tot slot gaf Job van Velsen, projectleider van {breed}, een inleiding. Zijn toespraak kunt u hier terugvinden. 

Delen:

javhide.com sexsut.com