Thema: Naschoolse activiteiten

Eerste bijeenkomst Netwerk Kwaliteit

03 maart 2014

Jeannette Doornenbal, lector aan de Hanze Hogeschool in Groningen, sprak tijdens de eerste bijeenkomst van het Netwerk Kwaliteit. Zij gaf uitleg over een aantal bewezen factoren voor het verbeteren van de kwaliteit van een brede school en een integraal kindcentrum. De komende maanden gaan de deelnemers van het Netwerk Kwaliteit hiermee aan de slag. 

Netwerk Kwaliteit
{breed} organiseert dit jaar voor het eerst het Netwerk Kwaliteit. De deelnemers komen vier keer per jaar bijeen en streven naar kwaliteitsverbetering van hun brede scholen en integrale kindcentra. Deze vorderingen bespreken ze met elkaar en met adviseurs van {breed}. De eerste sessie was een plenaire bijeenkomst in Utrecht. Hierna volgen nog drie rondes in de regio. 

Ontstaan van brede scholen
Tijdens de eerste sessie van het Netwerk Kwaliteit was Jeannette Doornenbal, lector aan de Hanze Hogeschool in Groningen, aanwezig. Deze expert op het gebied van brede scholen heeft onderzoek gedaan naar bewezen factoren van een brede school. Doornenbal begon haar uiteenzetting met uitleg over het ontstaan van brede scholen. “Brede scholen zijn begonnen in de oude, arme achterstandswijken, vanuit het achterstandenbeleid. Verbreding en verbinding speelden - en spelen nog steeds - een centrale rol. Zonder verbinding wordt het een rommeltje. Inmiddels zijn er veel verschillende vormen van brede scholen. Ik zie het integraal kindcentrum, net zoals {breed} dat doet, als een nieuwe loot aan de stam van de ontwikkeling van brede scholen.”

De vraag die Doornenbal vervolgens de zaal in slingerde was: ‘Wat levert verbreding en verbinding op?’ “Opvallend is dat hier geen langdurig onderzoek naar is gedaan. Wat wel vast staat, is dat het verbinden van leefwerelden voor kinderen van buitengewoon belang is. Dat is wel uit vele onderzoeken naar voren gekomen. En het verbinden van leefwerelden heeft weer een positieve invloed op de ontwikkeling van kinderen.”

Maar hoe zorg je nu dat het verbinden van leefwereld ook daadwerkelijk leidt tot een betere ontwikkeling van kinderen? Doornenbal: “Om die vraag te beantwoorden moeten we kijken naar de geleerde lessen uit het verleden. Uit onderzoek is gebleken dat op drie niveaus kwaliteit aanwezig moet zijn. Er moet kwaliteit in zowel de organisatie als de uitvoering zijn. Daarnaast moet er sprake zijn van kwalitatieve relaties.”

Kwaliteit in de organisatie
“De ontwikkeling van brede scholen is een systeeminnovatie. De wil en de noodzaak zijn dus heel belangrijk. En die wil en noodzaak moeten op alle niveaus aanwezig zijn: bij de ouders, kinderen, professionals, de teams, de leidinggevenden, de bestuurders en de politiek. Een sterke leiders kan daar goed bij helpen. Een grote leider voor de troepen leidt tot betere resultaten. Verder is een gedeelde visie heel belangrijk. Denk na over waar we naartoe gaan. Internationaal onderzoek heeft aangetoond dat scholen die een visie missen veel minder goed presteren.”

Kwaliteit in de uitvoering
“Het gaat uiteraard om de kinderen. Als je alleen investeert in de organisatie, ga je nat. Positieve interacties met kinderen zetten het meeste zoden aan de dijk wat betreft de ontwikkeling van kinderen. Houd daarbij rekening met de individuele behoeftes van kinderen. Daarnaast is het belangrijk om het binnen- en buitenschools leren doelgericht en planmatig met elkaar te verbinden. Veel scholen zien naschoolse activiteiten als ‘diensten die we erbij doen’.  Uit onderzoek is gebleken dat naschoolse activiteiten alleen resultaat hebben als ze langdurig, doelgericht en planmatig zijn. Denk na over vragen als ‘Wie zijn mijn kinderen?’, ‘Wat kunnen ze?’ en ‘Wat willen ze?’ Je moet de naschoolse activiteiten inrichten en niet zomaar tussen neus en lippen door uitvoeren. 

Kwaliteit van relaties
“De relaties met andere instellingen en organisaties is het sociale weefsel van de brede school. Er moet relationeel vertrouwen zijn op alle niveaus, inclusief samenwerking met ouders. Een Amerikaans onderzoek toont aan dat een school met relationeel vertrouwen leidt tot betere prestaties van de professionals, de ouders en de kinderen. 

Triple S
Doornenbal heeft een duidelijke tip voor de aanwezigen. “Als je een brede school wilt ontwikkelen, moet je dat doen volgens het principe van de ‘triple S’. Doe het small, simple en social. Small staat voor stapje voor stapje. Simple betekent dat je slim met organisatie aan de slag gaat. En de sociale relaties zijn hierbij enorm belangrijk.” Tegelijkertijd stelt de lector dat een brede school nooit af is. “De wereld verandert continu. Kinderen en ouders veranderen. Het is continu kwaliteitsproces. Overigens is niet één oplossing. Er zijn zoveel verschillende scholen is zoveel verschillende wijken. Er is niet een blauwdruk voor een goede brede school. Je moet het lokaal oplossen met de mogelijkheden die je daar ziet.”

Omgevingsanalyse en visie
Scholen die een kwaliteitsslag willen maken, doen er volgens Doornenbal goed aan om eerst een (actuele) omgevingsanalyse te maken. “Denk na over ‘Wie zijn mijn kinderen?’, ‘Wie zijn mijn ouders?’ en ‘Wat hebben ze nodig?’ Vervolgens is de visie aan de beurt. Voor het uitwerken van de brede school heb je een pedagogisch fundament nodig. Deze bestaat uit drie bouwstenen. Ten eerste moet je nadenken over de kernwaarden. Deze moeten in de vezels van de brede school zitten. En als ze op alle niveaus terugkomen, verbeteren ze het relationele vertrouwen. Voorbeelden van kernwaarden zijn: respect, openheid, warmte, integriteit, professionaliteit, vakmanschap, betrokkenheid enzovoorts. Op de tweede plaats moet je nadenken over je pedagogische opdracht. Wat is goed onderwijs? Waartoe moeten onze kinderen groot worden? Je bent hier bezig met de toekomstvoorbereiding en de toekomstvorming van de kinderen. Tot slot moet je als school een brede visie op leren en ontwikkelen hebben.”

Aan de slag
Doornenbal waarschuwt dat het gevaar van veel praten al snel op de loer ligt. “Je moet ook iets doen! Denk daarom eens na over je pedagogische werkkader. Zoek een goede balans tussen inspannen en ontspannen, veiligheid en exploratie, de groepssamenstelling, de samenwerking met ouders etcetera.” De samenwerking met ouders is volgens Doornenbal op veel scholen al in ontwikkeling. “We luisteren al meer naar ouders. Maar we luisteren nog steeds niet echt naar de kinderen. En dat zouden we wel meer moeten doen. Want we hebben allemaal immers maar één doel voor ogen: een goede ontwikkeling voor de kinderen.”

Delen:

javhide.com sexsut.com