Thema: Andere schooltijden

Op naar flexibele scholen? Het einde van die eindeloze zomervakantie

21 augustus 2014

Drie jaar geleden begonnen twaalf basisscholen met een proef waarin ouders zelf hun onderwijstijden en zomervakanties bepalen. 'Het is vergelijkbaar met een crèche.'

Basisschool De School in Zandvoort is vijftig weken per jaar vijf dagen per week van 8 tot 18 uur open. ‘We hanteren vijf periodes van tien weken. Alle lessen staan dan in het teken van een thema. Daardoor beklijft de stof beter’, aldus oprichter en bestuurder Marjolein Ploegman. De dagstructuur is ook anders dan normaal. Kinderen kunnen tussen 8 en 10 uur, 12 en 14 uur én tussen 16 en 18 uur beginnen en eindigen. ‘Sommige houden van een vaste structuur, anderen van meer variabel. Het is vergelijkbaar met een crèche. Schooltijden en het ritme van het gezin kunnen zo optimaal op elkaar aansluiten.'

In leerplangesprekken bespreken school en ouders wanneer de leerling op vakantie gaat. Dat kan gedurende het hele jaar. ‘Elke leerling mist wel eens een les, maar bij een school die het hele jaar open is, “mis” je altijd iets. Het gaat om wat je leert en waar je bij wilt zijn, niet om waar je niet bij bent.’

Experiment

De School was aanleiding voor het experiment met flexibele onderwijstijden, zegt Ploegman.
In 2008 opende De School met flexibele schooltijden. ‘We wilden een brede opleiding op maat bieden en dat vereiste flexibele onderwijstijden.’ Het gaat Ploegman en haar school erom verschillen tussen kinderen te erkennen. ‘Het is toch gek dat ieder kind 940 uur les krijgt? Je kunt ook variëren in hoeveelheid tijd, zodat leer- en gedragsproblemen door het keurslijf van de school worden voorkomen of beperkt. We zijn daarmee ook een voorloper van het passend onderwijs.’
Maar de school was ook in overtreding, want de wet stond dit niet toe. ‘Rekenles in augustus mocht niet meetellen als onderwijstijd.’ Toevallig begon net de discussie dat kinderen na lange vakanties in een dip raken en kwamen integrale kindcentra en de taskforce deeltijd-plus op, zodat de wetgever openstond voor een experiment met onderwijstijden. ‘We kregen met elf andere scholen van augustus 2010 tot en met augustus 2016 ontheffing van twee wettelijke bepalingen.’
Afwijken van zomervakantie

Het experiment zelf duurde tot augustus 2014 en wordt nu geëvalueerd. Uit inspectierapporten blijkt dat De School het buitengewoon goed heeft gedaan. Vraag is of het experiment tot een wetswijziging leidt en of anders de experimentscholen hun bijzondere status houden. Ploegman: ‘Het gaat om afwijken van de verplichte centrale zomervakantie en de schoolweek van minimaal vijf dagen. Je mag niet vaker dan zeven keer per jaar een vierdaagse schoolweek. Nu wordt dat vaak met een studiedag ingevuld.’ In de zomer zijn op De School meer kinderen weg dan in de winter. ‘Maar dan krijgen kinderen afzonderlijk meer aandacht.’ Kinderen nemen vrij van school omdat ze iets anders te doen hebben, legt Ploegman uit. ‘Daarna willen ze graag weer naar school.’

Lange zomervakantie was voor boerenkinderen
Voorzitter Rinda den Besten van de PO-raad hoopt op een positieve evaluatie van het experiment en dat meer scholen ruimte krijgen om zelf onderwijstijd te bepalen.
De huidige vakantiespreiding is niet meer van deze tijd. ‘Er was veel discussie over, maar uiteindelijk willen de meeste scholen zelf op een goede manier hun onderwijstijd kunnen bepalen.’
Volgens Den Besten blijkt uit bioritme-studies dat we met de dagindeling al fout bezig zijn. ‘Na de lunch zou je eerst moeten ontspannen met cultuur of sport. Na vier uur ’s middags zijn kinderen cognitief heel sterk en zouden ze kunnen gaan rekenen. Maar dan is de school al dicht. De wereld verandert, het onderwijs niet.’ Ze wijst erop dat de lange zomervakanties nog stammen uit de tijd dat boerenkinderen moesten helpen op het land. ‘De huidige kinderen zijn niet gebaat bij zo’n lange vakantie.’
Het gaat de PO-raad uiteindelijk om de kwaliteit van het onderwijs. ‘Als de kwaliteit goed is, moet de overheid scholen ruimte geven het anders te doen. Dat betekent wetgeving aanpassen en andere partijen, zoals toezicht en huisvesting, erbij betrekken. Met voldoende voorbereidingstijd schat ik in dat flexibele onderwijstijd over twee jaar ingaan.’
Vooral geschikt voor kleine scholen

Ook de Algemene Onderwijsbond (Aob) staat niet negatief tegenover het experiment, mits het personeel maar met de flexibilisering instemt, stelt Hélène Jansen, sectorbestuurder PO.
‘Er moet een vakantieregeling zijn. Specifiek voor deze scholen hebben we een cao gesloten over de vakantieregeling en in de nieuwe cao primair onderwijs is geanticipeerd op deze tendens.
De grootte van de school kan volgens Jansen een probleem zijn bij invoering van flexibele onderwijstijden. ‘Individuele leerlijnen zijn vooral geschikt voor kleine scholen.’ Scholen zullen in de toekomst langer open zijn en dan zullen ook meer leraren nodig zijn, denkt ze. ‘Dan zijn daar ook meer financiële middelen voor nodig, anders komen er te grote klassen. Die bekostiging is het grootste probleem.’
Jansen denkt niet dat scholen en masse zullen overstappen op flexibele onderwijstijden. ‘Nu al wenst ruim zestig procent van de ouders het klassieke vakantiemodel. Sommige ouders staan er nu open voor, maar de meeste vinden het uiteindelijk toch onhandig. Als het ene kind naar het voortgezet onderwijs gaat met gewone schoolvakanties en het andere naar het basisonderwijs met andere schoolvakanties, wat dan?’
Naar verwachting stuurt de staatssecretaris in het najaar een brief met het eindrapport van de Inspectie naar de Kamer. Vorig jaar stuurde hij al deze tussenstand.

Auteur: Wouter Boonstra

Bron: Intermediair Magazine

Delen:

javhide.com sexsut.com