Verslag bijeenkomst ‘Op weg naar een IKC’

24 september 2013

Het ‘bouwen’ van een Integraal Kind Centrum (IKC) is een avontuur van veranderingen. Deze veranderingen vinden plaats in verschillende organisaties, en op verschillende niveaus. Om deze ontwikkeling te ondersteunen organiseerden de PO-Raad, de brancheorganisatie Kinderopvang en {Breed} op 20 september de bijeenkomst ‘Op weg naar een IKC’.

Dagvoorzitter Alice Jansen, adviseur bij {Breed}, opende de bijeenkomst. Zij benoemde het grote aantal aanmeldingen. Blijkbaar is het enthousiasme voor de ontwikkeling naar een IKC groot. In de zaal zaten veel managers en bestuurders van onderwijsinstellingen of kinderopvangorganisaties. Het doel van de dag was elkaar informeren en inspireren. Het verbinden van de verschillende organisaties en de verschillende niveaus rondom een IKC en het zicht krijgen op mogelijkheden en knelpunten om de juiste vervolgstappen te kunnen nemen.

Opening door brancheorganisaties
Rinda den Besten, voorzitter van de PO-Raad, reageerde op de samenstelling in de zaal. Ben je van kinderopvang of van onderwijs? Ben je van de bruid of de bruidegom? "Eigenlijk gaan we een beetje trouwen, we gaan ons verloven." Den Besten ziet dat verschillende partijen best snel overeenstemming hebben over het einddoel. Maar de weg er naartoe neemt hobbels en belemmeringen met zich mee. De PO-Raad heeft begin deze week samen met de Brancheorganisatie Kinderopvang, de MOgroep en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) een  brief aan minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) en staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs) gestuurd. Daarin geven zij advies over de harmonisering van voorschoolse voorzieningen. “Kwaliteit moet voorop staan, niet stelsels of financiën”. De belangenorganisaties roepen het kabinet op gebruik te maken van de ideeën en expertise uit de praktijk. “Wij hopen dat er geen blauwdruk over het land wordt uitgestort, maar dat er wordt gekeken wat er aan belemmerende regelgeving kan worden weggenomen. Hoe kunnen zij ons helpen het gewoon met elkaar te doen?” Den Besten sloot af met een oproep aan de zaal “Geef ons mee wat wij richting Den Haag moeten doen” en ze sprak bemoedigende woorden “Samenwerken is de crux, verbinden, misschien verloven, misschien trouwen”.
Directeur van de brancheorganisatie Kinderopvang Lex Staal verwijst naar de titel van de bijeenkomst “ Twee jaar geleden zou er mogelijk een vraagteken achter staan. Nu is het niet meer een vraag, maar zit er ambitie in. We zijn op weg. Het is een  onomkeerbaar proces.” Staal roept op nog breder te kijken bij samenwerking “Zoek ook samenwerking met jeugdzorg, de jeugdgezondheidszorg en de gemeente”. Over de hobbels genoemd door Den Besten zegt hij “Wij zijn er om het gesprek aan te gaan in Den Haag en ook Brussel. Bijeenkomsten als deze geven ons richting. Blijf ons voeden, blijf elkaar voeden en blijf uw gemeente voeden. Want ook daar zit politiek die belemmeringen kan wegnemen. Hou ons scherp!”  

Document: Brief van PO-raad, de Branchevereniging Kinderopvang, de MOgroep en Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Inleiding door Landelijk Steunpunt
Voordat Job van Velsen, projectleider van {Breed}, terugblikt op het ontstaan van de brede school, gaat hij in op het belang van samenwerking “We kunnen elkaar en de ontwikkeling van kinderen enorm versterken door met elkaar samen te werken en elkaar te verrijken met kennis en ervaring”. Vervolgens laat hij zien hoe het Nederlandse onderwijssysteem in elkaar zit en zich ontwikkelt. “Onderwijs en kinderopvang komen steeds dichter bij elkaar. Een logische ontwikkeling gezien de maatschappelijke veranderingen. Een IKC is volgens {Breed} een verschijningsvorm van de brede school, als volledig integraal model. Van Velsen verwijst hierbij naar de oorspronkelijke betekenis van het woord school “Het Latijnse Scolae betekent liefhebberij, studie en vrijetijdsbesteding. Deze oorspronkelijke betekenis is al integraal en zegt heel veel over het werk dat wij met elkaar nastreven”. Van Velsen zegt nadrukkelijk dat er geen blauwdruk is voor een brede school of een IKC. Maar alle integrale kindcentra delen wel een bepaalde ambitie. “Dat vertaalt zich in het hebben van één pedagogische visie:. En in het hebben van één organisatie: één leiding, één team, één formeel ouderorgaan en het delen van ruimtes en tijd. Zo kan er vorm worden gegeven aan één doorgaande lijn van 0 tot 12. Ook zie je bij alle IKC’s een duurzame interactie met de community. Er is continuïteit in leren en ontwikkelen. En ouders spelen een waanzinnig belangrijke rol”. {Breed} ziet een aantal cruciale stappen bij de ontwikkeling naar een IKC. Als je start moet je goed weten waarom je een IKC wilt vormen. Vervolgens ga je gesprekken aan met potentiële partners. Je tast af of visies op de ontwikkeling van het kind overeen komen. Met een geschikte partner ga je vastleggen wat de ambitie is die je nastreeft op bestuurlijk en uitvoerend niveau. Dan ga je de samenwerking concreet maken en je legt deze uiteindelijk vast in een samenwerkingsovereenkomst met onderliggend reglement “Zo voorkom je dat de samenwerking van een persoon afhankelijk is. Als een directeur weggaat, moet niet alles als een kaartenhuis in elkaar storten”. Na de ontwikkelfase ga je de overeenkomst uitvoeren en nader uitwerken, evalueren en bijsturen. “We doen het allemaal voor de ontwikkeling van kinderen. Zet dat dan ook altijd centraal. Behoeftes zijn anders in een plattelandgemeente dan in het centrum van Utrecht. Denk aan wat de kinderen nodig hebben en hoe wij hand in hand als organisaties hen kunnen helpen. Dat is de uitdaging die we met elkaar zijn aangegaan”. Bekijk de presentatie van Job of lees zijn column over deze dag.

Praktijkvoorbeelden
Lesley de Groot, directeur van basisschool Drieluik en regisseur van brede school het Vlechtwerk laat een foto zien van zijn gebouw “Op deze foto zie je alle participanten van het Vlechtwerk: een bso, een school voor speciaal onderwijs, een basisschool, een kinderdagverblijf en een logopedist. Maar ook een kapper, een buurtcentrum en een restaurant”. Vanuit de multifunctionele accommodatie is het Vlechtwerk een brede school geworden. Dat begon op de werkvloer “We werkten allemaal met dezelfde kinderen. Hoe je een kind met gedragsproblematiek goed moest begeleiden, daar dachten verschillende teams apart over na. Als je daar niet met elkaar over praat, is dat raar”. Vanuit een multifunctionele accommodatie groeide de samenwerking uit naar een brede school en nu naar een IKC. De Groot illustreert de integraliteit door een schooldag van Sem te beschrijven. Sem ziet gedurende de dag steeds dezelfde gezichten. Een PM’er draait een aantal onderwijsuren mee. En een naschoolse theaterles wordt gegeven door een juf met theaterervaring. PM’ers draaien mee in het onderwijs en de intern begeleider draait mee bij het kinderdagverblijf. Ervaringen over kinderen worden uitgewisseld en talenten gestimuleerd. De Groot geeft het voorbeeld van een kind met een geringe woordenschat. Doordat de PM’er meeliep in de klas, kon zij ook buiten de schooluren op een speelse wijze aandacht besteden aan dezelfde woorden. De ontwikkeling naar een IKC wordt binnen het Vlechtwerk ondersteund met pilots. Leerkrachten en PM’ers zitten samen in werkgroepen. “In die groepen wordt vanuit alle niveaus over het kind nagedacht. Daarin zie je de collectieve ambitie weer terugkomen. Het is niet iets dat het bestuur bedenkt, maar het is de werkgroep die bedenkt en ziet wat het oplevert voor een kind”.
Bekijk de presentatie van Lesley

Petra Schipper, directeurbestuurder van Stichting Eigen&Wijzer in Maarssen ziet de ontwikkeling naar een IKC als een avontuurlijke trektocht “Samen met de kinderen, ouders en medewerkers die er nu zijn gaan we op pad”. De stichting voor kinderopvang en de Christelijke basisschool de Klaroen delen een visie “We hebben dezelfde droom en daar gaan we stapsgewijs naartoe. Er is geen deadline afgesproken”. Het managementteam heeft in een visiedocument de kaders uiteen gezet. Ze willen van een verrijkingsprofiel naar een wijkprofiel. En ze doen het samen, als een team. “We hebben het meteen over wij. Iedereen is collega”. In Maarssen zijn ze gestart met het organiseren van dagarrangementen. Organisatorisch, pedagogisch en inhoudelijk creëren ze een doorgaande lijn. “We wisselen medewerkers uit en creëren zo een teamgeest. Bij PM’ers gaat dit natuurlijk. Maar ook steeds meer leerkrachten willen de uitwisseling aangaan. Als een leerkracht een leuke workshop wil geven, dan wordt dit geregeld”. Combinatiefunctionarissen slaan de brug tussen onderwijs en kinderopvang. Schipper benadrukt het denken in oplossingen. “Blijf niet te lang stilstaan bij dingen die niet op te lossen zijn. Maar ga gewoon aan de slag. Fouten maken mag!” Het schoolbestuur is bij de ontwikkeling heel belangrijk. Het bestuur geeft veel vrijheid bij het uitwerken van plannen. Dat zorgt er voor dat nieuwe initiatieven opbloeien. Voor bestuurders heeft Schippers nog een aantal tips “ Begin een IKC vanuit visie. Niet omdat je moet van de gemeente. Durf! Wij zijn heel blij met ons schoolbestuur dat ons laat proberen. Faciliteer de goede initiatieven. Wees betrokken en geef aandacht. Onze bestuurders komen regelmatig langs. Ze laten zien dat ze ons ondersteunen en kijken of ze onze problemen kunnen oplossen”. Bekijk de presentatie van Petra

Rondje vragen
Na de presentaties was er ruimte voor  vragen aan beide directeuren en de bestuurder van Prisma (het Drieluik), Meidert Eijgenstein. Uit de vragen blijkt dat samenwerking vaak stokt door belemmerende wet- en regelgeving. Zo mogen geldstromen voor publiek gefinancierd onderwijs en privaat gefinancierde kinderopvang niet door elkaar lopen. Hoe kan je dan een geïntegreerd aanbod aanbieden? Ook is er wetgeving ten aanzien van het gebruik van ruimtes. In hoeverre kan je ruimtes multifunctioneel inzetten?  Eijgenstein, de Groot en Schipper ontkennen de knellende regels niet, maar benadrukken de mogelijkheden, Leer denken in kansen.

Na de pauze
In kleine groepen is discussie gevoerd over drijfveren, knelpunten en oplossingen.  Alle groepen zijn het eens dat de drijfveer bij de ontwikkeling naar een IKC het kind is. Daar doen we het voor. “Probeer niet de beste school in de buurt te zijn, maar de beste school vóór de buurt”. Een belangrijk knelpunt is het gebrek aan visie op landelijk niveau. Mensen in het veld willen weten waar ze aan toe zijn in de kinderopvang en het onderwijs. En niet voor de komende 2 of 3 jaar, maar voor de langere termijn. Dit is een belangrijk aandachtspunt voor de aanwezige belangenorganisaties. Iedereen ziet wel complicerende factoren, maar de stemming is constructief. “Mitsen en maren moeten elkaars mitsen en maren zijn, dan kom je tot oplossingen”.  Belangrijke aandachtspunten zijn duidelijke en heldere communicatie intern en extern, het afstemmen van methodieken om samenwerking makkelijker te maken en een negatieve verandering zoals een fusie, gedwongen herhuisvesting of krimp zien als een kans. Ten aanzien van belemmerende wet- en regelgeving wordt er lachend opgeroepen tot collectieve ongehoorzaamheid “Want als we het allemaal tegelijk doen, wie houdt ons dan tegen?”

Database vol ambassadeurs
Dagvoorzitter Alice Jansen sluit af met een verwijzing naar de ambassadeurs achter {Breed}. “Weet ons te vinden. In onze achterban zitten ambassadeurs waar je op bezoek kan! Wij zijn er om jullie ontwikkeling naar een IKC te ondersteunen."


Nieuw boekje

24 september 2013

Een nieuw praktisch boekje! Als hulp en inspiratiebron. Over werken aan en in een kindcentrum. Juist voor hen die dagelijks werken voor kinderen.
Bestel het hier.

Nieuws op {Breed}

24 september 2013

Columns van Job

24 september 2013

17 oktober 2017
06 september 2017

Op de kaart

24 september 2013

kaart van alle Brede Scholen en IKC's. Staat u er al bij?

Twitter (breed}!

Nieuwsbrief

24 september 2013

{Breed}, tweewekelijks in uw mailbox! U kunt zich hier aanmelden.

javhide.com sexsut.com