Jan van Leijenhorst

‘Een smeerolierol past de gemeente goed'

3 augustus 2006

In 2001 stapte Jan van Leijenhorst, Groenlinks-wethouder in Utrecht, over naar de VNG, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Hij kreeg de brede school in zijn portefeuille.

Toen Van Leijenhorst ging werken voor de VNG, kende hij de brede school al uit eigen ervaring. Tot 2001 was hij onderwijswethouder in Utrecht. En in zijn tijd werd de forumschool ontwikkeld, de Utrechtse variant op de brede school. Hij leerde er veel van. Onder andere dat een simpele, en tegelijkertijd ingewikkelde vraag steeds terugkomt: ‘wie betaalt het kapotte ruitje?'. “Een brede school vormen is niet altijd gemakkelijk.”
Ook de samenwerking tussen de verschillende denominaties is vaak ingewikkeld. In zijn laatste jaar stelde Van Leijenhorst voor op Kanaleneiland, Utrechts grootste achterstandswijk, een interconfessionele school te bouwen, in plaats van drie nieuwe voor elke denominatie. Het mislukte. Uiteindelijk kregen de scholen één nieuwe gebouw, maar wel met elk een eigen ingang, hun eigen identiteit en eigen bestuur. “Terwijl de leerlingenpopulatie van de drie scholen exact hetzelfde was. Allemaal 95% islamitisch.” Het was te vroeg, concludeert hij vijf jaar later.

Handboek
Onderwijshuisvesting was vijf jaar geleden een hot item, en is dat nog steeds, vertelt Van Leijenhorst, wiens functie officeel Hoofd Taakveld Jeugd, Onderwijs & Cultuur heet. Vooral die van de brede scholen leeft onder de leden van de VNG, de gemeenten. “Er komen zo'n 2000 tot 3000 vragen per jaar over binnen! Niet allemaal specifiek over een bredeschoolgebouw, maar over het geheel wat wij maatschappelijk vastgoed noemen. Tegenwoordig zie je daarin een veelheid aan verschijningsvormen.”
Vanwege de overstelpende hoeveelheid vragen besloot de VNG het initiatief te nemen tot een Handboek Beheer, met geld van het ministerie, en geproduceerd door een extern bureau. Het wordt nu gemaakt. Het handboek mag geen blauwdruk worden: “De brede school is een lokaal initiatief, en moet dat ook blijven. Er hoeven geen landelijke criteria te komen voor de brede school.” Zelfs áls hij meer structuur nodig zou vinden, zou Van Leijenhorst dat geen taak vinden voor de VNG.

Regisseursrol
Ook de gemeenten houden wat hem betreft afstand tot het onderwijs. “De gemeente gáát niet over het onderwijs. De ideale rol voor de gemeente is die van regisseur. Een smeerolierol past de gemeente heel goed.” Iets anders is het achterstandenbeleid. Daarin hoort de gemeente wel een inhoudelijke rol te spelen. Het achterstandenbeleid verdween dankzij het overhevelen van de achterstandsgelden van de gemeenten naar de scholen. Van Leijenhorst vindt dat jammer. Tevreden is hij dan ook over de overleggen die hij nu aan het ondersteunen is: de lokaal educatieve agenda's. “Zo'n agenda is een appèl op de gemeentebesturen en de schoolbesturen de zaken in goed overleg te regelen, voornamelijk over dingen die níet alleen van de school zijn, waaronder het achterstandenbeleid. Het idee is dat zo'n overleg in kaart brengt welke ambities er zijn en hoe die te matchen zijn.” Het kán, denkt Van Leijenhorst, hoewel er nadelen zitten aan zo'n constructie. “Er is nog geen echt antwoord op de vraag wie het in laatste instantie voor het zeggen heeft.”

Scandinavische kinderopvang
De lokaal educatieve agenda stimuleren is een typische Van Leijenhorst-activiteit: de VNG-voorman houdt ervan mensen bij elkaar te brengen, en belangen te verbinden. “Ik ben lobbyist én bruggenbouwer, en opereer graag in spanningsvelden.” Geldt dat ook voor de motie Van Aartsen/Bos, over de kinderopvang op school? Nee, zegt hij, daar blijft de VNG buiten. “Het is iets tussen de school en de kinderopvang.” Maar even later zegt hij: “De regering is terughoudend. Een makelaarsrol is al genoeg, dus feitelijk verandert er niet zoveel. Je zóu ook kunnen zeggen: we koppelen de opvang echt aan de scholen, zoals in het Scandinavische model. Als privépersoon vind ik dat de beste optie. Ook de onderwijscommissie van de VNG zou dat een kans vinden. Een stip aan de horizon waar je naartoe kunt werken.”

Ambtenaren het land in
Ook over andere onderwerpen sijpelt tussen de regels door soms een uitgesproken opvatting naar buiten. Over de ouderkindcentra bijvoorbeeld. “Daar gebeurt nu precies hetzelfde als in de begintijd van de brede school. Staatssecretaris Ross juicht ze toe, maar komt niet over de brug met geld. Dat kan dus niet. Dat heb ik ook geroepen in de pers. Wij zijn er erg voor om erover na te denken, maar je kunt niet net doen of die centra geen geld kosten.” En er is nog iets. Vanuit zijn ervaring weet Van Leijenhorst dat er bij ministeries weinig kennis is van de dagelijkse praktijk. “Ik merk dat men niet weet wat de maatregelen teweegbrengen. Bij VWS dacht men bijvoorbeeld dat opvoedingsondersteuning niet al te ingewikkeld was om op poten te zetten. Tot ik de ambtenaren meenam het land in.” Het is géén kritiek, benadrukt hij. Zo gaan die dingen, maar hij zou er wel graag iets aan doen. “Ik vind het een taak voor de VNG voor begrip te zorgen. Met heidagen voor beide partijen, of hoe dan ook.”

Nieuw boekje

3 augustus 2006

Een nieuw praktisch boekje! Als hulp en inspiratiebron. Over werken aan en in een kindcentrum. Juist voor hen die dagelijks werken voor kinderen.
Bestel het hier.

Nieuws op {Breed}

3 augustus 2006

Columns van Job

3 augustus 2006

17 oktober 2017
06 september 2017

Op de kaart

3 augustus 2006

kaart van alle Brede Scholen en IKC's. Staat u er al bij?

Twitter (breed}!

Nieuwsbrief

3 augustus 2006

{Breed}, tweewekelijks in uw mailbox! U kunt zich hier aanmelden.

javhide.com sexsut.com