Middeleeuwse schooltijden verstoren het biologische ritme

19 oktober 2007

Scholieren leren het best tussen 10.00-12.00 en 15.00-17.00 uur en hebben behoefte aan een lange lunchpauze. Een proef met een op het biologisch ritme van de kinderen gebaseerd lesrooster op OBS De Oosterweide in Gouda is een succes, maar de politiek en het onderwijs willen er maar niet aan. Het belang van de kinderen staat, volgens Conny Bergé van de Stichting Pep International nog steeds niet voorop.

In juli is aan minister Plasterk en staatssecretaris Dijksma een politiek Manifest met een vijfpuntenplan aangeboden. “Wij hebben bij de staatssecretaris gepleit voor meer professionals in de basisschool, betere accommodaties en kindvriendelijkere les- en pauzetijden. Zij voelt echter niets voor een grootschalige structuurverandering. Daarom richten we onze pijlen nu op de fracties in de Tweede Kamer en op de wetenschap”, zegt Conny Bergé gedreven.

“Ik ben eigenlijk al zo’n veertig jaar bezig. Niet zo gek, want  Nederland is op dit gebied heel traditioneel. Onze schooltijden stammen zo ongeveer uit de middeleeuwen. In 1968 heb ik de kwestie van de schooltijden al opgepakt”, vertelt Bergé. “De Stichting Tijd voor School heeft van 1975-1985 onder meer gezorgd voor veel informatiemateriaal en de overblijfwet in 1983, waardoor schoolbesturen leerlingen in de gelegenheid moesten stellen over te blijven. De enige wettelijke verandering sindsdien is dat per augustus 2006 het schoolbestuur explicieter verantwoordelijk is gesteld. Structurele kwaliteitseisen en daarbij behorende middelen ontbreken nog steeds. Het gebruik van begrippen en woorden als ‘tussenschoolse’ opvang en 'overblijven' is symbolisch voor de problematiek.

Uitgangspunt is de 1,5 miljoen 4-12-jarige schoolgaande kinderen. Voor hen geldt de leerplicht. Zij hebben te maken met afstand, het weer, het verkeer, ouders die niet altijd thuis kunnen zijn en behoefte aan spel en ontspanning. Om die reden hebben zij recht op goede voorzieningen en op hen afgestemde tijden.”

In Frankrijk wordt al jaren rekening gehouden met het biologisch ritme van kinderen. Met succes. “We hebben dat destijds ook in onze brochure opgenomen, omdat geen enkele school in Nederland op die manier draaide. Er was en is geen aandacht voor goede les- en pauzetijden. Er zijn destijds heel veel brochures aangevraagd en er is veel voorlichting op scholen gegeven. Met name leerkrachten en onderwijsorganisaties hebben desondanks nauwelijks aandacht besteed aan die informatie, waardoor de schooltijden nog steeds niet zijn veranderd. Dat verbaast me nog steeds”.

Conny Bergé heeft haar ‘strijd’ voor de introductie van op bioritme gebaseerde schooltijden weer opgepakt na haar vervroegde pensionering. “Dat is hard nodig, want de belangen van volwassenen en scholen lijken nog steeds belangrijker te zijn dan die van de kinderen. Onderwijsorganisaties houden zich er nog steeds niet mee bezig. Ouders kunnen zich niet laten horen. Zij durven vaak niets te zeggen, omdat ze bang zijn dat ze erop worden aangekeken”.

‘Tijd voor School 2006’

Op 31 mei 2006 is de unieke en in haar opzet geslaagde conferentie 'Tijd voor school 2006' over de Nederlandse schooltijdenproblematiek gehouden in het Museon in Den Haag. De onderliggende vraag was: Zijn de Nederlandse schooltijden rijp voor het museum?

De conferentie was georganiseerd door de Stichting Pep International, die als informatiemakelaar tussen basis en beleid, politieke onderwerpen op de kaart zet. In dit geval: op een integrale wijze alle samenhangende aspecten rond schooltijden en overblijven op de basisschool met als doel te komen tot een verbeterde aanpak. De conferentie is hiertoe een eerste stap geweest. Ongeveer honderd uitgenodigde landelijke bestuurders en beleidsmakers, vanuit zeer verschillende achtergronden en uiteenlopende disciplines, namen deel.

De middag werd geleid door de voorzitter en landelijke coördinator van Pep International, Conny Bergé. Als introductie schetste zij de historische achtergronden van de Nederlandse schooltijden met als conclusie dat deze nooit zijn vastgesteld vanuit de belangen en behoeften van de schoolgaande kinderen.

Diverse invalshoeken, zoals accommodatie en veiligheid werden belicht. Marja Valkestijn van NIZW/Jeugd (nu NJi) legde het verband met de Brede School en Liesbeth Schreuder (ook NJi) belichtte als deskundige het bioritme (waar overigens ook een goede nachtrust een essentieel onderdeel van is) in relatie tot schooltijden. Zij verwees naar een experiment uit 2005, schooltijden gebaseerd op het biologisch ritme, op basisschool De Oosterweide in Gouda. Haar onderzoeksrapport ‘Biologisch ritme en schoolprogramma’ is te downloaden op de site van het NJi. OBS De Oosterweide heeft het experiment in het voorjaar van 2007 met succes herhaald. Inmiddels zijn de bioritmische schooltijden definitief ingevoerd. De schooldag houdt dan rekening met de natuurlijke behoefte aan ontspanning van de kinderen. De piekuren om te leren en concentreren liggen tussen 10.00 en 12.00 's morgens en tussen 15.00 en 17.00 uur 's middags. De lunchpauze duurt van 12.00 tot 14.30 uur. De kinderen kunnen op hun gemak eten en daarna is er een scala aan mogelijkheden voor ontspanning en vrije tijdsactiviteiten. Er wordt voorgelezen in een rustige ruimte; ze kunnen verven, knutselen, toneelspelen, sporten en gewoon vrij spelen. Andere kinderen gaan doorgaans om 13.00 uur tijdens de bekende middagdip de klas weer in. De leerlingen van de Oosterweide hebben dan nog alle tijd tot hun piek vanaf half drie. Niemand kan het beter verwoorden dan de leerlingen zelf. Ze zitten dan weer in hun ‘leerstand’, zoals de kinderen het zelf zeggen. Om de professionaliteit structureel te kunnen waarborgen, zijn er meer gelden nodig. Om deze reden hebben op 28 juni 24 leerlingen van de Oosterweide in het kader van het ‘Tijd voor School'-project van Pep International onder grote belangstelling van de media het ministerie van OCW 'overvallen'  en zijn daar in de hal gaan lunchen en spelen. Hun yell was: "Wij willen leren én goed pauzeren!"

Even stond het onderwerp hoog op de agenda - alle belangrijke instellingen waren vertegenwoordigd op de conferentie van 2006 - maar vervolgens hoor je er niets meer van.

Nu de overheid zich weinig gelegen laat liggen aan de actuele problematiek van de schooltijden wordt hard gewerkt aan een politieke lobby en wordt voortgegaan met verdere onderbouwing en verdieping, nationaal en internationaal. Goede voorbeeldscholen zijn daarbij van belang. Kortom, op alle niveaus wordt gewerkt aan het realiseren van het 5-puntenplan. Zie voor het verslag van de Tijd voor School conferentie 2006 en het Manifest: www.pepinternational.nl onder onderwijs.

 

 

 

Nieuw boekje

19 oktober 2007

Een nieuw praktisch boekje! Als hulp en inspiratiebron. Over werken aan en in een kindcentrum. Juist voor hen die dagelijks werken voor kinderen.
Bestel het hier.

Nieuws op {Breed}

19 oktober 2007

Columns van Job

19 oktober 2007

17 oktober 2017
06 september 2017

Op de kaart

19 oktober 2007

kaart van alle Brede Scholen en IKC's. Staat u er al bij?

Twitter (breed}!

Nieuwsbrief

19 oktober 2007

{Breed}, tweewekelijks in uw mailbox! U kunt zich hier aanmelden.

javhide.com sexsut.com